17/12/13

Αυτή είναι η τραγωδία της χώρας.

- Ρε δε ντρέπεται ο Τσουκαλάς που πήρε 1 εκ. εφάπαξ;
- Ναι καλά. Εσύ είδες τι έκανε ο Λιάπης που κυκλοφορούσε με πλαστές πινακίδες και ανασφάλιστο όχημα;
- Γιατί δεν μιλάς για τον Σταθάκη και τον Τσακαλώτο με τις μεγαλοεπενδύσεις τους; 
- Εσύ γιατί δεν μιλάς για τον Παπαντωνίου που έκανε ψεύτικο πόθεν έσχες;
- Εσύ γιατί δεν μιλάς για τον Μαντέλη;
- Εσύ γιατί δεν μιλάς για τον Καπερνάρο;
- Εσύ γιατί δεν μιλάς για τον Ψωμιάδη;

Αυτή είναι η τραγωδία της χώρας (και αυτή). Ο καθένας βλέπει την καμπούρα του άλλου και αυτή καταγγέλλει. Τη δική του (των δικών του) δεν την βλέπει. Το παράνομο και το ανήθικο μονοπωλείται πάντα από τους αντιπάλους. Οι δικοί μας είναι παρθένες. 
Πολίτες για κλάματα. Πολιτική σκέψη νηπιαγωγείου. Ήθος και εντιμότητα μικροαπατεώνα. Μυαλό σαρδέλας. 
Έχει και πιο κάτω. Θα δείτε.

14/12/13

Θα μάθετε να λέτε λιγότερα και να εννοείτε περισσότερα.

Ένα εφηβικό "ατύχημα" (λάθος επαγγελματικός προσανατολισμός), μου στέρησε την είσοδο στο πανεπιστήμιο. Ήταν μια τραυματική εμπειρία που ποτέ δεν ξεπέρασα. 
Πολλά χρόνια αργότερα στάθηκα τυχερός. Έκανα αίτηση στο ΕΑΠ (Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο) και ξεκίνησε το ταξίδι... Κράτησε 11 χρόνια. Ναι, άργησε, αλλά δεν γινόταν αλλιώς (οικογένεια, δουλειά, υποχρεώσεις…). Ωστόσο τελείωσε. Την περασμένη εβδομάδα πήρα το πτυχίο. Δύσκολο πτυχίο. Απαίτησε τη συγγραφή 37 εργασιών των 2500 λέξεων. Θα μπορούσε να ήταν και βιβλίο. 
Τα λίγα και ασήμαντα (για σας) παραπάνω, ήταν πρόλογος για τα παρακάτω:

Όποιος νομίζει ότι τελειώνοντας ένα πανεπιστήμιο θα γίνει σοφός ή αξίζει περισσότερο ως άνθρωπος, σφάλει. Ποτέ δεν ξεχώρισα τον ψαρά, από τον πολιτικό επιστήμονα. Ούτε τον αμόρφωτο αγρότη που έμαθε να οργώνει τίμια τη γη, από τον αστροφυσικό του Χάρβαρντ. Άλλωστε το δήλωσε ρητά κάποτε ο Ρουσσώ: «η ευγενικότερη απ ̓ όλες τις ανθρώπινες ασχολίες είναι η Γεωργική τέχνη» (στον Αιμίλιο, θαρρώ). Και πολύ αργότερα ειπώθηκε και αλλιώς: «έκαστος στο είδος του…». 
Αχρείαστα δηλαδή τα πανεπιστήμια; Όχι βέβαια. Στο σημείο αυτό θα μπορούσε να ανοίξει παρένθεση με το βάρος κάθε Σχολής, και σίγουρα κάνοντας τη διάκριση ανθρωπιστικές και φυσικές-θετικές επιστήμες. (Δεν την ανοίγω γιατί δεν ξέρω πώς κλείνει) 

Τεράστιος ο όγκος των πληροφοριών που καλείται να χωνέψει ένας φοιτητής. Τι μένει στο τέλος; Πόσες θυμάται από αυτές που διάβασε-του δίδαξαν; Ελάχιστες. Κάποιος, λένε ο Αϊνστάιν, έτσι όρισε τη μόρφωση: «Η μόρφωση είναι αυτό που απομένει, όταν κάποιος ξεχάσει αυτά που έμαθε στο σχολείο» (βλ. και πανεπιστήμιο). 
Και τι απομένει όταν έχεις ξεχάσει αυτό που έμαθες; Νομίζω ότι δύο πράγματα είναι αυτά που μένουν. Το πρώτο έχει να κάνει με το κέρδος από την προσπάθεια αυτή καθ’ αυτή. Ο επίπονος αγώνας και η προσπάθεια για την κατάκτηση ενός αγαθού σκοπού, επιστρέφει ως εσωτερική συγκρότηση και αρετή. Αυτό τυπώνεται μέσα σου. 
Το δεύτερο είναι διανοητικής φύσεως. Έχει να κάνει με το λεγόμενο τρόπο σκέψης, ή αλλιώς, "εργαλείο σκέψης". Μαθαίνεις να σκέφτεσαι λογικά. Να πειθαρχείς στην επιστημονική μέθοδο και τα εργαλεία της. Να κρατάς τους τόνους χαμηλά και να αποφεύγεις τις πομπώδεις κρίσεις. Να ακολουθείς τον κανόνα «πρώτα κατανοώ και μετά κρίνω. Γιατί αν πετύχω το πρώτο, οδηγούμαι με μεγαλύτερη ασφάλεια στο δεύτερο». Αυτό δεν ξεχνιέται.

(Πάμε στον επίλογο)

Τολμήστε. Θα μάθετε να λέτε λιγότερα και να εννοείτε περισσότερα.

8/12/13

Το δικό τους λύνεις.

"Και ποιους να αποφεύγω", με ρώτησε κάποιος; 
"Τους πονόψυχους που κάνουν μπαμ από μακριά", του απάντησα. 
- Και πώς κάνουν μπαμ; 
- Συνήθως είναι ικανοί να μιλούν με τις ώρες για το πρόβλημά σου. Το έχουν ανάγκη: 
«Τι λες ρε παιδί μου σοβαρά; Πολύ λυπάμαι. Σπαράζει η καρδιά μου. Αχ τι μου λες, σε καταλαβαίνω απόλυτα…». Στο τέλος, και το πρόβλημά σου δεν λύνουν, και κοιμούνται σαν πουλάκια. 
- Σαν πουλάκια; Είναι δυνατόν; 
- Ναι, γιατί – χωρίς να το καταλάβεις - έλυσες το δικό τους.

25/11/13

Να κοντοστέκεσαι και πίσω να κοιτάς.

Είναι κι αυτά τα ανόητα mottos. Κάποιο λέει ότι "πρέπει να κοιτάμε μόνο μπροστά, όχι πίσω".
Και οι εμπειρίες και τα βιώματα πού είναι; Και οι δοκιμασίες και οι προκλήσεις πού είναι; Και οι αναμνήσεις πού είναι; Και τα παθήματα που έγιναν μαθήματα πού είναι;
Και όλα τα παραπάνω που συνιστούν γνώση, πού είναι; Μπροστά;
Όχι. ΠΙΣΩ είναι.

Να κοντοστέκεσαι και πίσω να κοιτάς. Μη βιάζεσαι, σκέψου. 
Ξεκίνα τώρα, κοιτώντας μπροστά. Είναι όλα πιο καθαρά. 
«έτσι σοφός που έγινες…»

Κάπως έτσι εξηγείται και το γεγονός ότι η χώρα δεν βρίσκει δρόμο μπροστά. Γιατί δεν κοίταξε ποτέ σοβαρά πίσω.

14/11/13

Έτσι τιμάει κανείς τις εξεγέρσεις και τις επαναστάσεις.

Καμία κυβέρνηση και κανένας υπουργός Παιδείας δεν έχει τιμήσει την επέτειο του Πολυτεχνείου έτσι όπως της πρέπει. Να αποφασίσει δηλαδή εκείνη τη μέρα να ΚΑΤΑΡΓΗΣΕΙ με νόμο (ναι, με νόμο) τις κομματικές νεολαίες στα πανεπιστήμια.

Και περισσότερο ΨΩΜΙ θα περίσσευε (από άχρηστες επιδοτήσεις και χρήματα που πάνε στο βρόντο - πανό αφίσες φυλλάδια κα).

Και καλύτερη ΠΑΙΔΕΙΑ θα είχαμε (στα αμφιθέατρα θα μάθαιναν γράμματα οι φοιτητές, θα ήταν χώρος γνώσης και αναζήτησης, και όχι αρένα επίλυσης κομματικών διαφορών – απειλές κατά καθηγητών, χαβαλές και τραπεζάκια με πολιτικά μανιφέστα).

Και η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ θα αποκτούσε πραγματικό νόημα (πόσο ελεύθερος σήμερα είναι ένας φοιτητής να αφιερωθεί απερίσπαστος στην επιστήμη του; Τι σόι ελευθερία είναι ο κανιβαλισμός της εκπαιδευτικής διαδικασίας;)

Έτσι τιμάει κανείς τις εξεγέρσεις και τις επαναστάσεις. Τους αγώνες και το αίμα των αγωνιστών. Παίρνεις την ουσία ενός Αγώνα, που έγινε σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, και την μεταπλάθεις. Την προσαρμόζεις στις προκλήσεις και τα προβλήματα του παρόντος. Γιατί εκείνος ο πρώτος Αγώνας έγινε για να ΑΛΛΑΞΟΥΝ τα πράγματα. Πόσο τον τιμάς όταν θέλεις να παραμείνουν όλα ΙΔΙΑ;

12/11/13

H άλλη όψη του νομίσματος.

Το εύκολο ερώτημα αν θες να συναντήσεις έναν καλοντυμένο κύριο, με τρόπους, με σπουδές, με φινέτσα και χιούμορ και άποψη για την κλασική μουσική… ή έναν αγράμματο, φτωχό, λαϊκό, με ανοιχτό πουκάμισο, σταυρουδάκι στο στήθος και άποψη για τον Καζαντζίδη… γίνεται αυτομάτως δύσκολο...
αν σε πιάσει λάστιχο και δεν ξέρεις να τ’ αλλάξεις. 
Να εύχεσαι να είσαι στο Πέραμα και στην Κοκκινιά, και όχι σε Εκάλη και Κηφισιά.
Γιατί είναι στιγμές που τίποτα δεν αξίζει όσο ένα "χεράκι".

6/11/13

Ο χαβαλές.

Σαν πολύ χαβαλέ δεν παράγουν οι κάτοικοι αυτής της χώρας; 
Ίσως γι’ αυτό γνωρίζουν καλά να καταναλώνουν δυστυχία.
Και στο τέλος θα πέσουν. Όχι ως ήρωες (τι τιμή!). 
Αλλά ως χαβαλέδες.

(Ο χαβαλές (ουσ.) δεν είναι ούτε αστείο, ούτε χιούμορ, ούτε ψυχαγωγία, ούτε ακόμα και διασκέδαση. Ο χαβαλές, εκτός των άλλων, είναι συνώνυμο της αποχαύνωσης, της ανευθυνότητας και της χαζοχαρούμενης διάθεσης. Ενίοτε εμφανίζεται στα τελευταία στάδια πριν την αυτοχειρία. Ακολουθούν η κατάθλιψη, η απελπισία...)

27/10/13

Εδώ γράφτηκε ιστορία.

Προσπερνώντας τις ανόητες, κάθε χρόνο, αναφορές περί του «ποιος είπε το ΟΧΙ», ξεχάσαμε, ή μάλλον δεν μάθαμε ποτέ, ΠΟΥ ειπώθηκε το ΟΧΙ. Τα πάθη, τα μίση και οι διχασμοί δεν μας άφησαν. 
Όλα μπορεί να τα αμφισβητήσει κανείς. Ένα δεν μπορεί να αμφισβητήσει. Ότι στο σπίτι αυτό γράφτηκε μια από τις πιο σημαντικές σελίδες της νεώτερης ιστορίας. Οδός Στρατηγού Δαγκλή 10 και Κεφαλληνίας, Κηφισιά. Το σπίτι του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά.

Χρόνια τώρα υποστηρίζω ότι αυτό το σπίτι έπρεπε να είναι μουσείο με ευθύνη της πολιτείας. Εκεί που άλλοι λαοί φτιάχνουν μουσεία και "τόπους μνήμης" με αφορμή ασήμαντα (πολλές φορές) ιστορικά γεγονότα, πρόσωπα, πράξεις και τόπους που τα συνδέουν, εμείς έχουμε απεμπολήσει αυτό το προνόμιο στο όνομα μιας διχόνοιας και μιας πολιτικής θολούρας που δεν έχει τελειωμό. 
Η ιστορική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη. Κάποια πρόσωπα, όπως ο Μεταξάς, φορτίζουν ακόμα και μετά από τόσα χρόνια. Όχι άδικα, καθώς υπήρξε δικτάτορας. Η ιστορία όμως δεν είναι άσπρο μαύρο. Ούτε η αγιοποίηση, αλλά ούτε η δαιμονοποίηση είναι δουλειά της ιστορίας. Αλλά και όσων αποτιμούν με νηφαλιότητα τα ιστορικά γεγονότα.

Στο σπίτι του Μεταξά παίχτηκε μια άκρως δραματική σκηνή. Από τις πιο δραματικές της νεοελληνικής ιστορίας. Κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει.
Δεν κρατήθηκαν πρακτικά της κρίσιμης συνάντησης μεταξύ του Ιωάννη Μεταξά και του πρέσβεως της Ιταλίας Εμμανουέλλε Γκράτσι, οπότε δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με απόλυτη ακρίβεια τον διάλογο μεταξύ των δύο ανδρών. Ωστόσο ο ίδιος ο πρέσβης της Ιταλίας Εμμανουέλλε Γκράτσι, από το βιβλίο του «Η αρχή του τέλους - η επιχείρηση κατά της Ελλάδος» γράφει για τη μεγάλη εκείνη στιγμή της Ελληνικής Ιστορίας:

«Μόλις καθίσαμε, και επειδή η ώρα ήταν λίγα λεπτά μετά τις 3, του είπα αμέσως ότι η Κυβέρνησίς μου, μου είχε αναθέσει να το εγχειρίσω προσωπικά ένα κείμενο, που δεν ήτο τίποτε άλλο, παρά το τελεσίγραφον της Ιταλίας προς την Ελλάδα, με το οποίον η Ιταλική Κυβέρνηση απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση των στρατευμάτων της στον Ελληνικό χώρο, από τις 6 π.μ. της 28/10/1940. Ο Μεταξάς άρχισε να το διαβάζει. Μέσα από τα γυαλιά του, έβλεπα τα μάτια του να βουρκώνουν. Όταν τελείωσε την ανάγνωση με κοίταξε κατά πρόσωπο, και με φωνή λυπημένη αλλά σταθερή μου είπε: «Alors, c'est la guerre» (Λοιπόν, έχουμε πόλεμο).»

Οδός Στρατηγού Δαγκλή 10, Κηφισιά.

(Κάθε 28η Οκτωβρίου, το σπίτι είναι ανοιχτό από τις 10 έως τις 2.30 μμ. Τους επισκέπτες υποδέχεται και ξεναγεί η αρχαιολόγος Ιωάννα Φωκά-Μεταξά, εγγονή του Ιωάννη Μεταξά)

22/10/13

Δεν υπάρχει μεγαλύτερο «παραμύθι» από την απόδειξη του μύθου.

Ήταν 1984 όταν προβλήθηκε αυτή η ταινία («Τα χρόνια της θύελλας»). Ήμουν 17 χρονών παλικαράκι, μαθητής λυκείου. Όταν βγήκα από τον κινηματογράφο, κάπου στα Πατήσια, έτρεχαν ακόμα δάκρυα τα μάτια μου. Η σκηνή του αποχωρισμού στο τέλος, και η άλλη με τον Κατράκη, με στοίχειωσαν για χρόνια.

Ένα χρόνο πριν, ένας αγαπημένος καθηγητής μου – δεν ζει- μας μάζευε στα διαλείμματα και μας μιλούσε για πολιτική. Ήταν "αριστερός" – έτσι γενικά τον θυμάμαι. Από εκείνον άκουσα για πρώτη φορά τις λέξεις «παρακράτος της δεξιάς», «λαϊκή κυριαρχία» και «σοσιαλιστικός παράδεισος». Μου είχε δώσει, θυμάμαι, ένα βιβλίο για την Αλβανία που μιλούσε για την «κοινωνική δικαιοσύνη» στη χώρα και τα «άλματα προόδου» που είχε κάνει. Δεν θυμάμαι τίτλο (εκδ. Σύγχρονη Εποχή), θυμάμαι όμως καλά ότι περίμενα πως και πως να τελειώσω το σχολείο να πάω να ζήσω στην Αλβανία. Λίγο αργότερα άλλαξα άποψη. Διάβασα το «Ο Σοβιετικός τρόπος ζωής» (αυτό στη φώτο - το βρήκα χθες τυχαία σε ένα μπαούλο στο πατρικό μου - το είχε κρύψει η μάνα μου) και τα Τίρανα αντικαταστάθηκαν από τη Μόσχα. Τόσο με είχε επηρεάσει.

Μετά ήρθε η ταινία. Και μετά ήρθε ο «Αμάρμπεης». Ο Καπετάνιος της 13ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ Θεόδωρος Καλλίνος. Τον γνώρισα τυχαία σε ένα κουρείο. Το γραφείο του ήταν στη Σωκράτους, απέναντι από το παλιό εφετείο. Εκεί έμπαιναν και έβγαιναν παλιοί αντάρτες και καπεταναίοι. Και εγώ καθόμουν σε μια γωνία και με το στόμα ανοιχτό ρουφούσα ιστορίες της Αντίστασης.

Λένε ότι στην εφηβεία τυπώνεται ο δεύτερος κώδικας στο μυαλό του ανθρώπου. Αυτός παραπάνω ήταν, με δυο λόγια. Ο πρώτος ήταν άλλης «ποιότητας». Κατάγομαι από δεξιά οικογένεια. Και από μάνα και από πατέρα. Από μικρός άκουγα ιστορίες για τους «κακούς κομμουνιστές» που κυνηγούσαν τους συγγενείς μου. Ο παππούς μου «πήδηξε από το παράθυρο όταν μπήκαν οι αντάρτες στο σπίτι να τον πιάσουν και έτρεξε σαν άνεμος να χαθεί». Τον θείο της μάνας μου, ένστολο της χωροφυλακής, «τον σκότωσε η ΟΠΛΑ» (εκτελεστικό όργανο του ΚΚΕ) στον Κολωνό. Τέτοια άκουγα μικρός, και από τα δύο σόγια. 
Η σύγκρουση μέσα μου ήταν μοιραία. Αλλά πάντα ο νέος κώδικας εγγράφεται πάνω από τον παλαιό. (Αλλά και εκείνος ο παλιός δεν εξαφανίζεται τελείως…)

Στα 18 μου ήταν έτοιμος πια για τη δική μου επανάσταση. Ύψωσα ανάστημα απέναντι στο δεξιό παρελθόν της οικογένειάς μου. “Κάντε στην άκρη να περάσει ο «αριστερός αλικάκος»”. Οικογενειακό σκάνδαλο! 
Θυμάμαι τη μακαρίτισσα τη γιαγιά μου από τη Μάνη να λέει στον πατέρα μου: «αν είχα γιο κουμμουνιστή θα τον έδιωχνα από το σπίτι». Μπροστά μου. Ο πατέρας μου ένα ράκος με την κατάντια μου. Λίγους μήνες πριν είχε έρθει στο συντηρητικό σχολείο που πήγαινα και είχε ζητήσει τη βοήθεια των καθηγητών. «Χάνω το παιδί μου. Διαβάζει μόνο Μαρξ και Λένιν», τους είπε. Βρέθηκε ένας φωτισμένος και κάπως τον ηρέμησε: «μην ανησυχείτε, ας τους διαβάζει, θα βρει το δρόμο του…».

Και τον βρήκα. Στα χρόνια που πέρασαν ήρθαν τα πάνω κάτω μέσα μου. Μεγάλη ιστορία το πώς - άλλη φορά... Σημασία έχει ότι κατάφερα, σιγά σιγά, να μπορώ να διαβάζω ή να ακούω οποιαδήποτε άποψη από οποιοδήποτε χώρο (πολιτικό, θρησκευτικό, κοκ), όσο «τρελή» και να είναι, χωρίς να ταράζομαι. Υπό μια προϋπόθεση: να μην περιέχει «απόδειξη». Τι εννοώ; Ενώ μπορούσα να ακούσω ατάραχος την άποψη ότι, για παράδειγμα, ο Ιησούς περπάτησε στο νερό, δεν μπορούσα να ακούσω τις «αποδείξεις» γι’ αυτό. Ενώ μπορούσα να διαβάσω ατάραχος την άποψη ότι υπάρχουν καλικάτζαροι, προσπερνούσα θυμωμένος το κεφάλαιο των «αποδείξεων».

Σήμερα πια λατρεύω τους παραμυθάδες και τα παραμύθια τους. Το μύθο δηλαδή που γνωρίζει ότι είναι μύθος. Και μισώ οποιαδήποτε προσπάθεια εξορθολογισμού τους. Μπορώ να ακούσω «τέρατα» με μεγάλη ευχαρίστηση, κι αν έχουν και παιδαγωγικό χαρακτήρα, ή έστω ψυχαγωγικό, με ακόμη μεγαλύτερη. Μην αρχίσεις όμως τα «επιχειρήματα» και τις «αποδείξεις». Θα με κακοκαρδίσεις. Και στο τέλος θα τα σπάσουμε.

Θέλω να μείνω εκεί, στην αθωότητα των πρώτων μου μύθων. Στην επιθυμία μου να ζήσω στα Τίρανα και τη Μόσχα. Στους «επίγειους παραδείσους» της εφηβείας μου. Και αυτούς, και τους άλλους κόσμους των καπεταναίων με τα τρομερά κατορθώματά τους, κάτι από άνθρωπο κάτι από Διγενή. Και στην ταινία με τον Κατράκη, με τους «καλούς» από δω και τους «κακούς» από κει. Αλλά και τις άλλες τις παιδικές ιστορίες, με τους «κακούς κομμουνιστές», τον «καλό χωροφύλακα» θείο μου και τον παππού μου που «είχε φτερά στα πόδια».

Όλους και όλα έτσι θέλω να τα θυμάμαι. Μην υψώνεις λοιπόν το δάκτυλο προσφέροντας «αποδείξεις», σε παρακαλώ.
Γιατί δεν υπάρχει μεγαλύτερο «παραμύθι» από την απόδειξη του μύθου. Και είναι παραμύθι κακογραμμένο και αντιπαιδαγωγικό. Ανόητο και ανέντιμο. Χυδαίο και απάνθρωπο. 
Ένα καλό παραμύθι δεν σου ζητάει τίποτα. Παρά μόνο να προστατέψεις το ψέμα του.
Αυτός κι αν είναι αγώνας!

Σεβασμός στους αυτόχειρες.

Δεν ξέρω πόσοι αυτοκτόνησαν την τελευταία 3ετία. Πρέπει να είναι αρκετοί. Ξέρω επίσης ότι πριν από αυτήν δεν είχε αυτοκτονήσει «κανένας». Όχι γιατί δεν αυτοκτόνησε (εκατοντάδες κάθε χρόνο) αλλά γιατί δεν έγινε ΠΟΤΕ καμία αναφορά σε αυτούς. 
Σεβασμός στους αυτόχειρες. Μεγαλύτερος σεβασμός σε αυτούς που δεν γράφτηκε ούτε ένα μονόστηλο. ΠΟΤΕ.

(Κρατήστε το αυτό και ψάξτε το: δεν υπάρχει δημοσιογράφος που να κάλυψε αυτοκτονία πολίτη ΠΡΙΝ το 2010. ΚΑΝΕΝΑΣ. Γκαραντί.)

18/10/13

«Δεν θέλω ου»

Η μεγαλύτερη πράξη πολιτικής ευπρέπειας και ήθους στη Μεταπολίτευση, ήταν το «δεν θέλω ου» του Γεωργίου Ράλλη, λίγο πριν τις εκλογές του 1981. Αυτού του "παγερού και απόμακρου" ευπατρίδη.

(Για τους νεότερους: Ήταν τότε που το αλαλάζον γαλάζιο πλήθος αποδοκίμαζε τον Ανδρέα Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ με επαναλαμβανόμενα «ουουουου»)

15/10/13

Ο καιρός ΔΕΝ "χαλάει".

«Χαλάει από την Τετάρτη ο καιρός με ισχυρές βροχές…».
Τον κακό σας τον καιρό. 
Ο καιρός ΔΕΝ "χαλάει". Ο καιρός ΑΛΛΑΖΕΙ… 
και καιρός ήταν.

14/10/13

Το Κέντρο, ως αξία, είναι ακρότητα.

Όλες οι δυνάμεις ισορροπούν στο Κέντρο. Το κέντρο είναι το ελάχιστο εκείνο δυνατό σημείο όπου δεν πέφτεις ούτε από δεξιά ούτε από αριστερά. Δεν πέφτεις.

Το κέντρο έχει ως αφετηρία τη φυσική οδηγία. Στη φύση, παρότι κυριαρχούν ακραία φαινόμενα με τάσεις καταστροφής (το λιοντάρι «θέλει» να αφανίσει το ελάφι), η συνέχειά της οφείλεται στο σημείο που συναντώνται και αλληλοεξουδετερώνονται οι αντίρροπες δυνάμεις (θα γεννηθούν λίγα λιοντάρια και πολλά ελάφια). Αποτέλεσμα: ισορροπία.

Το κέντρο είναι στάση ζωής. Ούτε πολύ ούτε λίγο. Το κέντρο πολεμάει τόσο την υπερβολή όσο και την έλλειψη. Τον κορεσμό και την πείνα. Αναζητά τη μετριοφροσύνη, τη μεσότητα δηλαδή μεταξύ της αλαζονείας και της μικροπρέπειας. Το θάρρος, μεταξύ του θράσους και της δειλίας. Το κέντρο είναι λογική. (Ξεχασμένος Αριστοτέλης!)

Το κέντρο είναι κατάκτηση. Είναι αδιάκοπος αγώνας να βρεις εκείνο το σημείο που γαληνεύει η εντροπία των άκρων, που ακυρώνει την επίθεση των άκρων.

Το κέντρο δεν είναι στατικό, είναι δυναμικό. Επαναπροσδιορίζεται συνεχώς, καθώς νέα δεδομένα απειλούν την ισορροπία που πετυχαίνει μια δεδομένη στιγμή. Το κέντρο είναι η μήτρα της πολιτικής. Αναιρεί και αναιρείται σε μια αέναη προσπάθεια να κατακτήσει συνθήκες κοινωνικής ομαλότητας, ευημερίας του πολίτη και ισχυρού κράτους. Το κέντρο είναι ριζοσπαστικό. 
Το κέντρο δεν απορρίπτει τις δυναμικές της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς. Τις συνθέτει. Όταν δεν τα καταφέρνει αφήνει πίσω ταμπέλες άνευ περιεχομένου: «κεντροδεξιά» - «κεντροαριστερά».

Το κέντρο δεν είναι δόγμα, δεν βολεύεται σε μόνιμες συνταγές, δεν έχει αμετακίνητες θέσεις. 
Μία είναι η θέση του: Ο αγώνας να κρατηθεί στο Κέντρο. 
Και αυτό ως αξία είναι ακρότητα.

7/10/13

«Το φως των αστεριών χρειάζεται χρόνο»

Κάποτε πρέπει να θεσπιστεί νόμος. Τα μνημεία, τα αγάλματα, οι ονοματοδοσίες δρόμων, και κάθε λογής τιμές προσώπων στο δημόσιο χώρο, να πραγματοποιούνται αρκετά χρόνια μετά το θάνατό τους. Τουλάχιστον 15. 
Δεν μπορεί να πεθαίνεις σήμερα και σε ένα μήνα να έχεις άγαλμα και όνομα σε πλατεία. Το σκεπτικό είναι ότι ο βίος των ανθρώπων, οι πράξεις τους δηλαδή, οι επιλογές, τα έργα τους και ενίοτε ο "ηρωικός" θάνατός τους, χρειάζονται χρόνο για να αποτιμηθούν νηφάλια και αντικειμενικά (όσο γίνεται). 
Αυτός που σήμερα αξιολογείται ως σημαντικός, σε δέκα χρόνια μπορεί να έχει ξεθωριάσει. Και το αντίστροφο. Αυτός που περνάει απαρατήρητος σήμερα, δύναται να επιστρέψει κάποτε στη μνήμη των ανθρώπων με τεράστια δυναμική. Πάμπολλα τα παραδείγματα.
Για σκεφτείτε το.

«Ετούτη η πελώρια πράξη βρίσκεται καθ’ οδόν. Ταξιδεύει. Δε χτύπησε ακόμη στ’ αυτιά των ανθρώπων. Χρειάζεται χρόνο η αστραπή και η βροντή. Το φως των αστεριών χρειάζεται χρόνο. Οι πράξεις των ανθρώπων χρειάζουνται χρόνο από τότε που γίνανε, ως τότε που θα φτάσουν στα αυτιά και στα μάτια τους.» Φρίντριχ Νίτσε - "Η χαρούμενη επιστήμη" (μτφ: Δ.Λιαντίνης)

4/10/13

Άλλο γατόφιλος, άλλο ζωόφιλος.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων, που είναι σήμερα, θα πω τούτα:
Το να έχεις μια γάτα, ή ένα σκύλο, ή ένα κουνελάκι στο σπίτι δεν σε κάνει απαραίτητα ζωόφιλο. 
Άλλο γατόφιλος, άλλο ζωόφιλος. Έχουμε μπερδέψει τις έννοιες. Η ζωοφιλία είναι μια στάση που ξεφεύγει από τη αγάπη ή τη συμπάθεια σε ένα ή περισσότερα είδη ζώων. Πρόκειται για συνολική αντίληψη του κόσμου και της ζωής.

Ο ζωόφιλος αντιλαμβάνεται τη φύση ενιαία και αδιαίρετη, και δίνει τόση σημασία στην ύπαρξη ενός σκύλου όση δίνει και στην ύπαρξη μιας σαύρας. Αφετηρία της στάσης του δεν είναι τα συναισθήματα που του δημιουργεί η τρυφερή φατσούλα μιας νεογέννητης γάτας, αλλά η έγνοια του για τη λειτουργία της γάτας και του αλόγου και της αλεπούς και του φιδιού… στο μυστήριο της φύσης.

Για το ζωόφιλο ζητούμενο είναι η αρμονία και η συνέχεια της φυσικής εξέλιξης. 
Για το ζωόφιλο μια νεκρή γάτα στο δρόμο από «τροχαίο», είναι ασήμαντη εξέλιξη μπροστά στην εξαφάνιση των αργυροπελεκάνων από τις Πρέσπες (και αλλού), εξαιτίας της παρέμβασης του ανθρώπου (παράνομο-ή νόμιμο- κυνήγι, ρύπανση ή συρρίκνωση των βιοτόπων). Ο ζωόφιλος προτάσσει τη λογική απέναντι στο συναίσθημα και στον πολιτισμό των pet shop (ναζάκια, φατσούλες, χαδάκια, "so cute"… και μυαλά κενά ουσίας) 
Η ζωοφιλία είναι στάση ζωής. Συνώνυμη του φυσικού ανθρώπου και της αγάπης για τη φύση.


(Δυτικοαφρικανός Μαύρος Ρινόκερος-Diceros bicornis longipes. Αυτό το υποείδος έχει εξαφανιστεί. Παλαιότερα ζούσε στο μεγαλύτερο μέρος της σαβάνας στη δυτική Αφρική. Στις 7 Ιουλίου 2006 η Παγκόσμια Ένωση Προστασίας της Φύσης (IUCN) ανακοίνωσε την εξαφάνιση του είδους εξαιτίας της δράσης ενός πιο επικινδύνου είδους: του ανθρώπου)

26/9/13

Κάτι θα συμβεί.

Να λες στον άλλον συνεχώς ότι έχει πάρει λάθος δρόμο, δεν τον βοηθάς να βρει το σωστό.
Δείξτου τον!
Όταν λες συνεχώς στο παιδί σου ότι είναι «παλιόπαιδο», παλιόπαιδο θα γίνει. Και ας μην είναι. Και αν είναι, θα παραμείνει.

Η χώρα περνάει εφηβικά σύνδρομα: «Εσύ φταις», «όχι εσύ φταις». Όλοι κατηγορούν όλους ότι ακολουθούν λάθος δρόμο, καταγγέλλουν ότι ρίχνουν τη χώρα στο γκρεμό. Όλοι, όλους. 
Ο δημόσιος διάλογος έτσι όπως γίνεται είναι αδιέξοδος. Και τούτο γιατί γίνεται σε λάθος βάση. Η λάθος είναι "καθόμαστε στο τραπέζι να δούμε πού διαφωνούμε". Η σωστή είναι "καθόμαστε να βρούμε πού επιτέλους ΣΥΜΦΩΝΟΥΜΕ". 
Επιλέγοντας τη λάθος από την πλευρά των κομμάτων, δίνεται μια παράλογη και ανόητη εντύπωση στην κοινωνία, η οποία με τη σειρά της την αναπαράγει: ότι οι άνθρωποι δεν έχουν κοινά στοιχεία μεταξύ τους, κοινές απόψεις, κοινές αγωνίες, κοινούς στόχους. Και αν έχουν, δεν χρειάζεται να γίνουν αφορμή για να συνεννοηθούν και να συναινέσουν. Τι επικίνδυνη πλάνη!

Στις εκλογές του Μάιου 2012 πήραν μέρος 32 κόμματα. Εύλογα κάποιος θα αναρωτηθεί: Μα 32 προτάσεις υπάρχουν για να αλλάξει το Ελληνικό Πανεπιστήμιο; 32 προτάσεις υπάρχουν για να βελτιωθεί η Υγεία, η Δημόσια Διοίκηση, οι Συγκοινωνίες, κοκ. Και εν τέλει, 32 προτάσεις υπάρχουν για να δει φως αυτός ο τόπος; Και αν δεχτούμε πως υπάρχουν όντως 32 προτάσεις, είναι τόσο διαφορετικές μεταξύ τους που δεν μπορούν να βρουν σημεία σύγκλισης; 
Ακούς δυο «αριστερούς» αντιμνημονιακούς να μιλάνε, διαφορετικών πολιτικών χώρων, και στο τέλος έχεις την εντύπωση ότι τους χωρίζει χάος. Ακούς δύο «φιλελεύθερους» να συζητάνε και νομίζεις ότι το χάσμα είναι αγεφύρωτο. Επί της ουσίας, οι διαφορές τους είναι ασήμαντες, όσο ασήμαντες (εντελώς) είναι οι διαφορές στο DNA ενός ανθρώπου και ενός χιμπαντζή. Και όμως διαφέρουν τόσο πολύ, θα πεις. Και όμως είναι τόσο ίδιοι θα σου πω.

Φοβάμαι πως η κοινωνία και οι εκπρόσωποί της δεν έχουν καταλάβει ότι η χώρα βρίσκεται στο χείλος του αφανισμού. Ότι ο αγώνας για να σηκώσουμε κεφάλι δεν είναι «πολιτικός», δεν είναι νεοδημοκρατικός ούτε πασοκικός. Είναι αγώνας που αφορά την ύπαρξη μας ως κοινωνία, ως ευνομούμενη πολιτεία, ως χώρα που διεκδικεί ρόλο στην ιστορία. Είναι αγώνας πατριωτικός! Και τούτο σημαίνει Μαραθώνας και Στάλινγκραντ. Ούτε ένα βήμα πίσω. Γιατί αν χαθεί η μάχη, θα χαθούμε.

Αντ’ αυτού, η κοινωνία θυμίζει Βαβέλ. Παρότι μιλάμε όλοι την ίδια γλώσσα, καταλαβαίνουμε ό,τι θέλουμε από τον άλλο, ή δεν καταλαβαίνουμε τίποτα. «Σώστε με» φωνάζει η χώρα, «χώστε με», ακούμε εμείς. Και συμφωνούμε στο «πιο βαθιά» - διαφωνούμε στο πόσο. Το σπίτι μας πήρε φωτιά κι εμείς απλώνουμε ρούχα.

Τι συμβαίνει; Δεν ξέρω τι συμβαίνει. «Αγεφύρωτα χάσματα» βλέπω, πριν προσπαθήσουμε να φτιάξουμε γεφύρια. Υψωμένους πασσάλους και αγκαθωτά σύρματα βλέπω, πριν προσπαθήσουμε να τα ρίξουμε. Όχι, διάολε, για να σου πάρω τη γη, αλλά για να πιω από την πηγή σου και να πιεις από το πηγάδι μου.
Δεν ξέρω τι συμβαίνει. Νιώθω όμως ότι κάτι θα συμβεί.


(Και αν διαφωνείς κάπου με τα παραπάνω, δέχομαι να κάνω ένα βήμα πίσω για να βρεθούμε)

24/9/13

Η κορυφαία πολιτική μάχη.

«Όταν σταμάτησα να είμαι επαγγελματίας επαναστάτης, είπα να γίνω κι εγώ μέλος αυτής της κοινωνίας. Να αντιληφθώ τι γίνεται και τι είναι αυτό που θέλω να ανατρέψω. Όταν συνειδητοποίησα ότι δεν μπορώ να αλλάξω το σύστημα, άρχισα να αγωνίζομαι να μην με αλλάξει αυτό. Αγωνίζομαι να μείνω άνθρωπος. Και αυτό είναι η κορυφαία πολιτική μάχη. Να μπορείς να αποφύγεις τη βαρβαρότητα αυτής της εποχής. Να μπορείς να παραμείνεις άνθρωπος με τρυφερότητα. Με το δικό σου βλέμμα. Η ζωή είναι ένας δώρο που μας δίνεται μία φορά. Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν ξημερώνει λένε «άντε να τελειώσει κι αυτή η κωλομέρα». Και δεν καταλαβαίνουν ότι κάνουν άλλο ένα βήμα προς το θάνατο.»
Χρόνης Μίσσιος

Στην προσπάθειά του και στον αγώνα του να παραμείνει άνθρωπος, να μην τον αλλάξει το σύστημα όπως λέει, το άλλαζε ΑΥΤΟΣ. Ανεπαίσθητα, όσο το μπόι ενός ανθρώπου, αλλά αποτελεσματικά. Γι' αυτό και τη χαρακτηρίζει "κορυφαία πολιτική μάχη".
Αυτή είναι Επανάσταση!

21/9/13

Το άκρο είναι ένα: η βαρβαρότητα.

Δεν πιστεύω στη «θεωρία των δύο άκρων», δεν με καλύπτει. Δεν επαρκεί για να εξηγήσει, ούτε να δώσει λύσεις, ούτε για να γιατρέψει το κακό που ζούμε. Στρέφει αλλού την κουβέντα. Πρόκειται για "ακαδημαϊκή προσέγγιση" που καθώς κοιτά τους τύπους χάνει την ουσία, οδηγεί σε αδιέξοδο, προσφέρεται μόνο για εκτόνωση (δικαιολογημένη, έστω), βλέπει το φαινόμενο δισδιάστατα, χάνει το βάθος, την "προοπτική" όπως λέμε στη ζωγραφική.

Το άκρο είναι ΕΝΑ: ο φασισμός. Ως αντίληψη, ως στάση ζωής, ως καθημερινή πρακτική.
Το άκρο είναι ένα. 
Μπλούζες αλλάζει, χρώματα, τέρματα. Πότε στην επίθεση, πότε στην άμυνα. Η σημαία στα χέρια αλλάζει. Αυτά όμως είναι λεπτομέρειες. Είναι για τους σχολαστικούς, τους ταμπελοφόρους και τους ταμπελοδότες. Αυτοί κοιτούν το δέντρο… Το εννοώ. Θα προσπαθήσω, με δυο λόγια, να δω το σύνολο, να σκάψω πιο βαθιά, ακόμα και αν λαθέψω κάπου. 
Το άκρο είναι ένα.

Το άκρο που χτίζει τον καθηγητή στο γραφείο του, είναι ένα.
Είναι το ίδιο με αυτό που αρπάζει το μικρόφωνο του δημάρχου να μην μιλήσει.
Το άκρο που σπάει τη βιτρίνα του καταστηματάρχη και πλιατσικολογεί, είναι ένα. 
Είναι το ίδιο με αυτό που αναποδογυρίζει τον πάγκο του μικροπωλητή μετανάστη.
Το άκρο που εξόντωσε εκατομμύρια αντιφρονούντες στο «σοσιαλιστικό παράδεισο», είναι ένα.
Είναι το ίδιο που εξόντωσε εκατομμύρια εβραίους. 

Το «καλό» επικαλέστηκε και ο ένας, το «καλό» και ο άλλος. Στο όνομα «λαϊκών αιτημάτων και διεκδικήσεων» γίνονται όλα. Στο όνομα δύο "ιδεολογιών" (είπαμε, λεπτομέρειες), αλλά ΜΙΑΣ αντίληψης για τον κόσμο και τον άνθρωπο. Μιας «ψυχοσύνθεσης». 
Και αυτή η αντίληψη, η στάση ζωής, η καθημερινή πρακτική είναι ΜΙΑ: ο φασισμός. 
Το άκρο είναι ένα. Πάντα ένα ήταν από τότε που το ζώο εξελίχθηκε σε άνθρωπο. Από την αρχαία Αίγυπτο, μέχρι την κλασική Ελλάδα και στη συνέχεια στη Ρώμη, το άκρο ήταν ΕΝΑ. Πάντα η βαρβαρότητα αναμετρήθηκε με την ψυχική ευγένεια και την ανθρωπιά. Με τίποτα άλλο.

Mπερδέψαμε την «πολιτική βία» σε καθεστώτα ανελεύθερα και ολοκληρωτικά, με τη βία σε συνθήκες όπου ο λαός έχει την επιλογή της εναλλαγής των κομμάτων στην εξουσία.
Στην πρώτη περίπτωση η «βία» είναι η άμυνα της δημοκρατίας, στην άλλη είναι η απειλή της. Στην πρώτη περίπτωση ήρωας είναι ο Παναγούλης. Στη δεύτερη «ήρωας» είναι η 17Ν.

Η χώρα μπουσουλάει προσπαθώντας να κατανοήσει τα αυτονόητα, αυτά που άλλοι λαοί έλυσαν πριν εκατό και διακόσια χρόνια. 
Το άκρο είναι ένα: η βαρβαρότητα
«…που μη βρίσκοντας αντίσταση από μια στέρεη παιδεία όλα αυτά δημιουργούν ένα κατάλληλο έδαφος για να ανθίσει ο εγωκεντρισμός η εγωπάθεια, η κενότητα και φυσικά κάθε κτηνώδες ένστιχτο στο εσωτερικό τους… Βιώνουμε μέρα με τη μέρα περισσότερο το τμήμα του εαυτού μας – που ή φοβάται ή δεν σκέφτεται, επιδιώκοντας όσο γίνεται περισσότερα οφέλη. Ώσπου να βρεθεί ο κατάλληλος «αρχηγός» που θα ηγηθεί αυτό το κατάπτυστο περιεχόμενό μας.» (Μάνος Χατζιδάκις)

Το «περιεχόμενο» («ο εγωκεντρισμός η εγωπάθεια, η κενότητα, το κτηνώδες ένστιχτο») είναι ΕΝΑ. 
Ο «αρχηγός» είναι ΕΝΑΣ!

7/9/13

Ο χαμένος παιδικός παράδεισος.

Πορτοκαλιές δίπλα στο δρόμο, κοντά στο χωριό μου στη Λακωνία. Σταμάτησα να κόψω ένα πορτοκάλι (να κλέψω δηλαδή). Άπλωσα το χέρι ακουμπώντας με το σώμα μου ελαφρά στο συρματόπλεγμα. Δεν έφτανα. Το πίεσα με ακόμη μεγαλύτερη δύναμη… και αυτό ήταν! Υποχώρησε και βρέθηκα στο χώμα. Με το κεφάλι κάτω και τα πόδια πάνω, από ύψος περίπου ένα μέτρο.

Τα γυναικόπαιδα που ήταν μαζί μου έβαλαν τις φωνές καθώς εξαφανίστηκα από το οπτικό τους πεδίο.
«Βοήθεια χωριανοίοιοιοι….». (Μάταια. Το χωριό έχει 22 μόνιμους κατοίκους. Και οι μισοί με μαγκούρα). 
Είχα πέσει σε χωράφι που ήταν γεμάτο με τσουκνίδες. Ένιωθα το ενοχλητικό (τουλάχιστον) φυτό σε όλα τα ακάλυπτα μέρη του σώματός μου. Χέρια, λαιμό, πρόσωπο. Και όμως…
Εκεί όπως ήμουν, και καθώς συνειδητοποίησα τι είχε συμβεί, με έπιασαν γέλια. Δυνατά γέλια. Γέλια χωρίς σταματημό. Γέλια μέσα από την καρδιά μου. Τόσο, που κάποια στιγμή δεν μπορούσα να ανασάνω. 
Ήρθαν τα γυναικόπαιδα από πάνω μου και χάζευαν το θέαμα του ανθρώπου που γελούσε πέφτοντας με το κεφάλι μέσα στις τσουκνίδες.

Γιατί γελούσα; Το σκεφτόμουν μετά. Το σκέφτομαι και τώρα.
Γελούσα χωρίς λογική. Με μια δύναμη που ερχόταν από κάπου. Μάλλον από το υποσυνείδητο. Για λίγα λεπτά ήμουν παιδί. Έφαγα μια «χαζή» τούμπα όπως τρώνε τα παιδιά. Όπως κάποτε είχε συμβεί σε όλους μας. Γι’ αυτό γελούσα. Γιατί είχα επιστρέψει στην παιδική μου ηλικία. Γιατί χωρίς να το θέλω ονειρεύτηκα ξύπνιος την απώλεια της αβάσταχτης ωριμότητας. Γι’ αυτό χαιρόμουν. 
Πέρασαν οκτώ χρόνια από τότε. (Φέτος φωτογράφησα το σημείο). Κάθε φορά που περνάω από κει θυμάμαι εκείνες τις στιγμές που ένιωσα για λίγο παιδί. Και γαληνεύει η ψυχή…

Έπεσα κι άλλες φορές από τότε. Κανένα πέσιμο όμως δεν είχε την ίδια… αθωότητα. Την ίδια ανοησία. Την ίδια χάρη. Την ίδια χαρά. 
Ίσως γιατί έλειπε το «κλέψιμο». Η λαχτάρα για εκείνο το πορτοκάλι του χαμένου παιδικού παραδείσου.